Το Βάπτισμα είναι δεύτερη γέννηση και είσοδος στην Εκκλησία του Θεού. Είναι η πρώτη προϋπόθεση συμμετοχής στα άλλα Μυστήρια, όπως η Μετάνοια και η Ευχαριστία.

Μετά την πτώση του Αδάμ η ανθρωπότητα κληρονόμησε πεπτωκυία φύση, επιρρεπή στην αμαρτία. Η Γραφή λέει ότι στο Βάπτισμα ο άνθρωπος πεθαίνει ως προς την αμαρτία και γεννιέται ως νέος άνθρωπος για τη ζωή εν Χριστώ.

Το Βάπτισμα ανοίγει στον άνθρωπο τη δυνατότητα να δέχεται πλήρως τη χάρη του Θεού σε αυτή τη ζωή και, κυρίως, τον δρόμο προς τη Βασιλεία των Ουρανών. Δεν πρέπει να θεωρείται μαγική τελετή που θα διευκολύνει την επίγεια ζωή. Ο άνθρωπος βαπτίζεται για την αιώνια ζωή.

Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, προηγούνται κατηχητικές συζητήσεις ώστε ο άνθρωπος να κατανοήσει γιατί δέχεται το Μυστήριο και να γνωρίσει τα βασικά της ορθόδοξης διδασκαλίας. Το Βάπτισμα πρέπει να είναι συνειδητή επιλογή. Για τα βρέφη, που ακόμη δεν μπορούν να επιλέξουν, υπάρχουν από την αρχαιότητα ανάδοχοι, οι οποίοι αναλαμβάνουν την ευθύνη ενώπιον του Θεού. Στην περίπτωση αυτή οι συζητήσεις γίνονται με τους αναδόχους και τους γονείς.

Επιλέξτε προετοιμασία ενηλίκου ή παιδιού.

Το Χρίσμα είναι το Μυστήριο της καθόδου του Αγίου Πνεύματος στον νεοφώτιστο.

Στην αποστολική εποχή, μετά το Βάπτισμα με νερό, ένας Απόστολος επέθετε τα χέρια στο κεφάλι του βαπτισμένου και κατερχόταν σε αυτόν το Άγιο Πνεύμα.

Σήμερα ο ιερέας τελεί το Μυστήριο χρίοντας τον νεοφώτιστο με Άγιο Μύρο. Είναι ειδικά παρασκευασμένο έλαιο που καθαγιάζει ο Προκαθήμενος της τοπικής Εκκλησίας. Στη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία το καθαγιάζει ο Πατριάρχης Μόσχας και πάσης Ρωσίας τη Μεγάλη Πέμπτη και κατόπιν αποστέλλεται στους ναούς. Η ορθόδοξη ιεραρχία διατηρεί την αποστολική διαδοχή, την αδιάκοπη αλυσίδα επισκοπικών χειροτονιών από την αποστολική εποχή. Έτσι το Χρίσμα συνεχίζει την αρχαία αποστολική επίθεση των χειρών.

Στην Ορθόδοξη Εκκλησία το Χρίσμα τελείται αμέσως μετά το Βάπτισμα.

Η πρόσκληση στη μετάνοια είναι τα πρώτα λόγια του Κυρίου Ιησού Χριστού στην αρχή του κηρύγματός Του: «Μετανοεῖτε· ἤγγικε γὰρ ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν».

Η μετάνοια είναι κραυγή της ανθρώπινης ψυχής προς τον Θεό για άφεση αμαρτιών. Η λέξη σημαίνει «αλλαγή του νου». Βλέποντας τις αμαρτίες του, ο άνθρωπος επιθυμεί να αλλάξει ζωή. Δεν είναι μόνο επίγνωση της αμαρτωλότητας, αλλά θερμή επιθυμία απαλλαγής από αυτήν. Αρχικά η μετάνοια ήταν πράξη πριν από το Βάπτισμα. Ήδη στην αρχαία Εκκλησία εμφανίστηκε η μορφή της Εξομολόγησης: ο άνθρωπος μετανοούσε ενώπιον του Θεού παρουσία μαρτύρων, για τη συμφιλίωση με την κοινότητα και την επιστροφή στα Μυστήρια. Σήμερα την Εξομολόγηση ακούει ένας ιερέας. Έπειτα διαβάζει τη συγχωρητική ευχή, με την οποία ο ιερέας ή ο επίσκοπος, με την εξουσία που του έχει δοθεί, συγχωρεί τις εξομολογημένες αμαρτίες. Όλα όσα ειπώθηκαν και ακούστηκαν παραμένουν ανάμεσα στον άνθρωπο, στον ιερέα και στον Θεό και, σύμφωνα με τους κανόνες της Εκκλησίας, δεν επιτρέπεται να αποκαλυφθούν σε κανέναν άλλον.

Πρώτη Εξομολόγηση ή επιστροφή μετά από διάστημα: προετοιμασία.

Το Μυστήριο θεσπίστηκε από τον Χριστό στον Μυστικό Δείπνο. Έκοψε τον άρτο, τον έδωσε στους μαθητές και είπε: αυτό είναι το Σώμα Μου. Έπειτα τους έδωσε το ποτήριο με τον οίνο και είπε: αυτό είναι το Αίμα Μου. Στο κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο λέει: «Όποιος τρώει τη Σάρκα Μου και πίνει το Αίμα Μου έχει αιώνια ζωή, και Εγώ θα τον αναστήσω την έσχατη ημέρα.»

Στο Μυστήριο της Ευχαριστίας ο άρτος και ο οίνος μεταβάλλονται σε Σώμα και Αίμα του Κυρίου και Θεού μας Ιησού Χριστού. Μας δίνονται σε αυτή τη ζωή για να έχουμε ζωή αιώνια. Γι’ αυτό η Ευχαριστία ονομάζεται Μυστήριο των Μυστηρίων, μέσω του οποίου αγγίζουμε ήδη την αιωνιότητα.

Η Ευχαριστία τελείται σε ιδιαίτερη ακολουθία, τη Θεία Λειτουργία. Η ακολουθία περιλαμβάνει: 1. Προετοιμασία των προσφερόμενων δώρων — ο ιερέας προετοιμάζει ειδικά τον άρτο και τον οίνο. 2. Προετοιμασία των πιστών με ιδιαίτερες προσευχές και ύμνους. 3. Μετάδοση των Αγίων Δώρων στους πιστούς.

Η Θεία Κοινωνία προϋποθέτει να ανήκουμε στην Ορθόδοξη Εκκλησία, χριστιανική ζωή και συμμετοχή στις ακολουθίες. Στην ενορία μας η προετοιμασία περιλαμβάνει νηστεία, υποχρεωτική Εξομολόγηση και προσευχή με την Ακολουθία της Θείας Μεταλήψεως. Συζητήστε προσωπικά με τον ιερέα το μέτρο της διατροφικής νηστείας και την προετοιμασία, ιδιαίτερα πριν από την πρώτη Θεία Κοινωνία ή μετά από μεγάλο διάστημα.

Οι ιδιαιτερότητες της προετοιμασίας σε ασθένεια, εγκυμοσύνη, θηλασμό και για τα παιδιά συμφωνούνται με τον ιερέα. Περισσότερα στην ενότητα ερωτήσεων για την προετοιμασία στη Θεία Κοινωνία.

Η Εκκλησία καθιέρωσε αυτό το Μυστήριο για τη θεραπεία των σοβαρά ασθενών μελών της κοινότητας. Η επιστολή του Αποστόλου Ιακώβου αναφέρει ότι οι ιερείς χρίουν τον ασθενή με έλαιο για να θεραπευτεί.

Στη σύγχρονη πράξη το Ευχέλαιο τελείται για τον ασθενή στον ναό, στο σπίτι ή στο νοσοκομείο, συνήθως από έναν ιερέα.

Επίσης, κατά τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή τελείται κοινό Ευχέλαιο: συγκεντρώνονται οι ενορίτες και το Μυστήριο τελούν επτά ιερείς, συχνά με προεξάρχοντα επίσκοπο. Διαβάζονται Ευαγγέλια και ειδικές ευχές και οι πιστοί χρίονται επτά φορές με έλαιο.

Το κοινό Ευχέλαιο τελείται για ενίσχυση των πιστών και άφεση αμαρτιών που έχουν ξεχαστεί.

Αν χρειάζεται να καλέσετε ιερέα σε ασθενή, συνεννοηθείτε προηγουμένως μαζί του. Ερωτήσεις για το Ευχέλαιο.

Το Μυστήριο του Γάμου υπάρχει στην Εκκλησία από την αρχαιότητα και η Αγία Γραφή αναφέρει ξεκάθαρα: «Το μυστήριο αυτό είναι μεγάλο».

Όσα συντελούν στη γέννηση νέας ζωής είναι μυστήριο της θείας πρόνοιας και πρέπει να είναι καθαρά.

Η Εκκλησία αναγνωρίζει τον γάμο που καταχωρίζεται στις κρατικές αρχές, ενώ οι εκκλησιαζόμενοι συνήθως επιθυμούν να αγιάσουν τη συζυγική σχέση ενώπιον του Θεού.

Το Μυστήριο συνδέεται με τη στέψη, επειδή στους νεονύμφους τοποθετούνται στέφανα. Συμβολίζουν το μαρτύριο, δηλαδή τη θυσιαστική προσφορά των συζύγων στην οικογένεια, τη βασιλική χαρά και τη στέψη για τη Βασιλεία των Ουρανών.

Πριν επιλέξετε ημερομηνία, συζητήστε την προετοιμασία με τον ιερέα. Πρακτικές ερωτήσεις για τον Γάμο · Επικοινωνήστε με τον ιερέα.

Όπως και ο Γάμος, αυτό το Μυστήριο δεν είναι υποχρεωτικό για κάθε χριστιανό. Τελείται σε όσους επιλέγει η Εκκλησία για διακονία.

Από την αρχαιότητα υπάρχουν οι τρεις βαθμοί Ιεροσύνης που καθιέρωσαν οι Απόστολοι: διάκονος, πρεσβύτερος και επίσκοπος.

Το Μυστήριο της Ιεροσύνης τελείται στη Λειτουργία και ονομάζεται χειροτονία.

Ο διάκονος είναι ο πρώτος, κατώτερος βαθμός Ιεροσύνης. Συλλειτουργεί με τον ιερέα ή τον επίσκοπο, αλλά δεν μπορεί να τελεί μόνος του Μυστήρια.

Ο πρεσβύτερος είναι ο μεσαίος βαθμός. Οι πρεσβύτεροι ονομάζονται ιερείς. Με την ευλογία του οικείου επισκόπου ο ιερέας μπορεί να τελεί όλα τα Μυστήρια εκτός από τη χειροτονία.

Ο επίσκοπος αρχικά οριζόταν από τους Αποστόλους για την ποιμαντική φροντίδα της Εκκλησίας σε πόλη ή περιοχή. Η περιοχή διοίκησής του ονομάζεται επισκοπή. Εκεί τοποθετεί ιερείς και διακόνους σε επιμέρους ναούς. Μπορεί να τελεί όλα τα Μυστήρια, συμπεριλαμβανομένης της χειροτονίας διακόνων και πρεσβυτέρων. Επίσκοπο χειροτονούν συνοδικά τρεις, ή κατ’ εξαίρεση δύο άλλοι επίσκοποι.

Η εκκλησιαστική ιεραρχία είναι απαραίτητη για την αρμονική ζωή της Εκκλησίας.